Anasayfa / HİPERTANSİYON | YÜKSEK TANSİYON / Sarımsak ve Hipertansiyon

Sarımsak ve Hipertansiyon

Sarımsak 5000 yıldan beri yemeklerde tad verici ve hastalıkların tedavisinde ilaç olarak kullanılmaktadır. Tıpla ilgili en eski Mısır papiruslarında, Hindistan yazıtlarında ve modern tıbbın kurucusu Hipokratın önerilerinde sarımsağın iyileştirme gücünden bahsedilmiştir. Bu konuda yüzyıllardan beri yapılan tartışmalar halen tüm hızıyla devam etmektedir. Sarımsak ile tedavi hastaların merak ettikleri ve sürekli sordukları bir konudur. Şimdi bu konuya açıklık getirmeye çalışacağım.

Sarımsak, soğangiller denilen familyanın önemli bir parçasıdır. Bu gruptaki bitkilerin ve özellikle sarımsağın kanıtlanan bazı yararları vardır. Sarımsağın ve sarımsak haplarının olumlu etkilerini içerdikleri “allicin” maddesiyle yaparlar. Allicin, mikroplara karşı etkili olabildiği gibi, antioksidan yönüyle de vücutta faydalı olabilmektedir. Aynı zamanda allicin, sarımsağın kendine has kokusundan da sorumludur.

Sarımsak ve içerdiği maddeler iyi kolesterolü yükseltir, total kolesterolü düşürür, kanın pıhtılaşması üzerinde etkili olarak damar tıkanıklarının önlenmesine yardımcı olurlar. Ayrıca damarları da genişletirler. Sarımsağın damar sertliğini gerilettiği de ileri sürülmektedir. Bazi mikroplara karşı da etkili olduklarına dair yayınlar vardır. Sarımsaktan yapılan ilaçları kişiler birçok hastalıkta kullanmaktadırlar. Ancak konumuzun dışında olduğu için burada bahsedilmeyecektir.

Şimdi gelelim sarımsağın hipertansiyona olan etkisine. Sarımsağın hipertansiyona etkisi sadece ülkemizde değil, tüm dünyada tartışılmıştır ve tartışılmaya devam etmektedir. Bu konuda araştırma yapanlar, hipertansiyona olan etkisini damarları genişleterek ve yüksek tansiyonda rol oynayan bir madde olan anjiyotensin II’nin etkisini azaltarak yaptığını ileri sürmektedirler. Yine de etki mekanizması tam bilinmemektedir. Sarımsağın yüksek tansiyona olan olumlu etkisi çok tartışmalıdır. Son yıllarda yapılan analizlerde yüksek tansiyona olan olumlu etkisi konusundaki görüşler daha ağır basmaya başlamıştır.

Sarımsağın daha çok büyük, yani sistolik tansiyon üzerinde etkili olduğu, küçük tansiyon üzerinde ise etkisinin daha az olduğu ileri sürülmektedir. Ama bu görüşler herkes tarafından kabul edilmemekte, bir kısım araştırmacı yüksek tansiyon üzerinde hiçbir etkisinin olmadığını ileri sürmektedirler. Hipertansiyona olumlu etkisi olduğunu ileri süren araştırmalar genellikle kısa süreli çalışmalardır. Uzun süreli kullanımdaki etkisi tam olarak bilinmemektedir. Olumlu etkisi olduğunu söyleyen çalışmalarda ki sonuçları da fazla abartmamak gerekmektedir. Bu çalışmalarda ki sonuçlar plasebo dediğimiz ilaç benzeri yalancı ilaçlara göre hafif bir düşme gerçekleştiğini göstermiştir.

Şimdi gelelim sarımsağın kullanılma şekillerine. Sarımsak çiğ, taze pişirilmiş, yağ şeklinde, toz şeklinde ve sarımsağın bekletilerek elde edilen usaresi şeklinde kullanılmaktadır. Bu şekillerin hepsinde etkili olan maddeler birbirlerinden farklı olabilmektedir. Bu nedenle sarımsağın hipertansiyona etkisi için tüm bu kullanılma şekillerinin araştırılması gerekmektedir. Sarımsak üzerine yapılan çalışmaların önemli bir kısmı yağ veya toz haline getirilerek hap şekline sokulmuş sarımsak kullanılarak yapılmıştır.

Şimdi gelelim yan etkilerine. Çiğ sarımsak pişirildiği zaman içindeki allicin maddesinin parçalandığı ve etkisinin kaybolduğu ileri sürülmektedir. Allicin maddesi çabuk parçalanan bir moleküldür. Bekletilerek hazırlanan karışımlarda da parçalandığı ve etkili olmadığı ileri sürülmüştür. O zaman etkili olabilmesi için çiğ olarak yenilmesinin daha doğru olduğu düşünülebilir. Ancak çiğ olarak yenildiği zaman mide bağırsak şikayetlerine neden olduğu, allerjik reaksiyonların görüldüğü bildirilmiştir. Yüksek miktarda çiğ sarımsak yenildiği zaman kanın önemli bir elemanı olan kırmızı kürelerin sayılarını azalttığına dair raporlar da mevcuttur. Çiğ olarak yenilen sarımsağın oluşturduğu kokuyu anlatmama gerek yok. Bir kişinin toplumda itici olması için, sarımsak kokusu yeter de artar bile.

Şimdi gelelim sarımsak haplarının yan etkilerine. Bu hapların da en önemli yan etkileri mide bağırsak sistemi üzerinde görülmektedir. Kısaca saymak gerekirse, çok fazla geğirmeye, mide ve bağırsaklarda gaz oluşmasına, reflüye neden oldukları söylenmektedir. Bu hapları kullananların yaklaşık üçte birinde yan etkiler hafif şekilde gözükmekte, % 4-6’da ise çok şiddetli olabilmektedir.

Sarımsak ve sarımsak ilaçlarının diğer ilaçlar ile etkileşimlerinden de bahsetmek istiyorum; Kan sulandırıcılar, şeker ilaçları ve iltihap giderici ilaçlar ile zayıf ve ihmal edilebilecek bir şekilde etkileştikleri ileri sürülmektedir. Yalnız yüksek doz sarımsak tedavisinin kan sulandırıcı ilaçlar ile birlikte kullanılmaması tavsiye edilmektedir. Bu sınır nedir? Taze sarımsak için 4 gramın üzeri (bir diş sarımsak), haplar için ise içindeki allicin maddesinin 3 mg’ın üzeri olması olarak bildirilmiştir.

Sarımsak haplarının yüksek tansiyonda etkili olması için dozları ne olmalıdır? Bu konuda da tam bir fikir birliği mevcut değildir. 600 mg ila 2500 mg arasındaki günlük dozlar önerilmektedir. Ama yüksek dozlarda ilaç etkileşiminin arttığı ve tehlikeli olabileceği akılda tutulmalıdır.

Şimdi bu kısa açıklamadan sonra gelelim benim düşünceme. Gerçekten de sarımsağı ilaç olarak kullanalım mı? Yukarıda da anlattığım gibi çiğ sarımsak pişirildiği zaman etkisi kayboluyor. O zaman çiğ olarak yenilmesi lazım. Peki her gün taze sarımsak yenilir mi? Nasıl dayanacaksınız bu diyete? Hadi siz dayandınız, çevreniz sizden yayılan kokuya nasıl tahammül edecek? Belki yüzünüze bir şey söylemezler ama bir süre sonra kişilerin yavaşça çevrenizden uzaklaştıklarını görürsünüz. Sarımsaktan hazırlanan karışımları da bu şekilde düşünün. Her gün bu karışımlardan alınabilir mi?Bana hiç mantıklı gelmiyor.

Size hekimlik hayatımdan bir örnek vereceğim. Bana bir gün bir hasta geldi. O kadar sarımsak yemişti ki salondaki herkes kendisini dışarı attı. Üstelik kan basıncı 220/130 mmHg idi. Yani hipertansiyonun en ağır şekline sahipti. Bu hasta bir haftadır günde üç öğün sarımsak yiyerek tansiyonunu düşürmeye çalışıyordu. Olacak iş mi! Hasta ilaç korkusundan hayatını tehlikeye atıyor, üstelik sosyal çevresinde de itici bir insan oluyordu.

Sarımsak haplarına gelince. Bir araştırın bakalım ne kadar pahalı olduklarını göreceksiniz. Üstelik etkileri tartışmalı ve yüksek tansiyonda çok az düşmeye neden oldukları söyleniyor. Yan etkileri de az buz değil. Olur olmadık yerde gazdan rahatsız olacaksınız. Sürekli geğirme ihtiyacı duyacaksınız ve reflünüz varsa şikayetleriniz artacak. Değer mi bu hapları almaya. Hele bir de kan sulandırıcı ilaç alıyorsanız, daha da kötü. Etkileşime girerek bu ilaçların yan etkilerini artırabilirler.

Ben hastalarıma şu tavsiyede bulunuyorum. “Sarımsak yiyebilirsin ama tansiyon ilacını kullanma koşuluyla. Yanız çevreni de düşün, önlemini ona göre al. Bakalım sen ve çevren ne kadar dayanacaksınız. Halbuki ben sana hiç bir yan etkisi olmayan, tansiyon düşürücü etkisi kanıtlanmış bir hap vereceğim. Her gün alacaksın. Hem senin ve hem de çevrenin kafası rahat olacak. Daha doğru değil mi?”

Ara sıra tansiyonu çok az yükselen, “beyaz önlük hipertansiyonu” dediğimiz klinik tabloya sahip olan hastaları ilaçsız da takip edebiliriz. Bu kişiler için sarımsak veya sarımsak hapı almalarının pek sakıncası yoktur. Ama hekimi ilaç başlamışsa, mutlaka ilacını almalı, sarımsaktan medet ummamalıdır.

Son söz olarak, sarımsak veya hapını almak istiyorsanız, mutlaka hekiminize danışınız. En azından kullandığınız ilaçlar ile etkileşimini sorunuz. Bazen küçük tavsiyeler, sizi önemli sıkıntılardan kurtarabilir.

 

Hakkında Tansiyon

Check Also

Beyaz Önlük Hipertansiyonu Tehlikeli midir

Beyaz Önlük Hipertansiyonu Tehlikeli midir?

Yüksek tansiyon kalp ve damar hastalıklarının en önemli risk faktörüdür. Bu durum bir çok çalışma …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.